5 Misverstanden over hoogsensitieve werknemers

misverstanden hoogsensitieve werknemersOngeveer 1 op de 5 werknemers is hoogsensitief. Op de werkvloer leidt dat soms tot verwarring en onbegrip. Hieronder de 5 grootste misverstanden over hoogsensitieve werknemers.

#1: ‘Hoogsensitieve werknemers willen niet samenwerken.’

Het misverstand: ‘Hoogsensitieve werknemers werken liever in hun eentje. Ze kunnen of willen niet samenwerken.’

Waarom klopt dit niet?: Hoogsensitieve werknemers zijn net zoveel bereid om samen te werken als ieder ander. Sterker nog: vanwege hun grote inlevingsvermogen zijn ze een aanwinst voor elk team. Ze zoeken doorgaans naar oplossingen waarin iedereen zich kan vinden en ze zijn er attent op dat de onderlinge werksfeer prettig blijft.

Waar komt het misverstand dat hoogsensitieve werknemers niet zouden willen samenwerken dan vandaan? De oorzaak is een hardnekkig maar onjuist beeld dat we van samenwerken hebben. Bij ‘samenwerking’ denken we al gauw aan mannen en vrouwen die druk pratend in een kantoortuin ideeën uitwisselen. Samenwerken, zo denken we impliciet, is een kwestie van zoveel mogelijk tijd doorbrengen met anderen.

En precies daar wringt de schoen. Eventjes kunnen hoogsensitieve werknemers wel in zo’n drukke ruimte werken. Maar na een poosje gaat het mis. Vanwege hun aangeboren opmerkzaamheid pikken ze meer indrukken op en ze verwerken die ook dieper. Ratelende toetsenborden, luid pratende collega’s en rinkelende telefoons: al die prikkels moeten worden verwerkt. Wanneer er te veel informatie binnenkomt raken hoogsensitieve werknemers gestrest en treedt er overprikkeling op. Geen wonder dat ze af en toe afgezonderd willen kunnen werken.

Het goede nieuws is dat samenwerken niet hetzelfde is als samenzijn. Samenwerken betekent ‘gezamenlijk aan een doel werken’, terwijl samenzijn niets meer is dan dezelfde ruimte met elkaar delen. Werknemers kunnen prima samenwerken door het ene moment van de dag te overleggen en het andere moment in afzondering te werken aan meer ‘solistische’ samenwerkingstaken, zoals het beantwoorden van e-mails, het schrijven van een rapport of het bijwerken van de administratie. Voor die taken is het niet nodig om in de fysieke aanwezigheid van anderen te werken.

#2: ‘Hoogsensitieve werknemers willen altijd alleen zijn.’

Het misverstand: ‘Hoogsensitieve werknemers houden niet van drukte en mensenmassa’s. Ze willen altijd alleen zijn.’

Waarom klopt dit niet?: Veel hoogsensitieve personen vermijden inderdaad zoveel mogelijk prikkels om hun energie op peil te houden. Daarom zeggen ze vaker nee tegen een feestje of mijden ze de bomvolle bedrijfskantine tijdens lunchtijd. Maar dit betekent niet dat hoogsensitieve personen van nature einzelgängers zijn. Integendeel!

Hoogsensitieve personen hebben juist meer dan anderen behoefte aan (positieve) contacten. Ze zijn immers ook extra gevoelig voor sociale prikkels. Al zoeken hoogsensitieve werknemers niet vaak de drukte en de mensenmassa’s op; een prettige omgang met collega’s is voor hun functioneren en welzijn onmisbaar.

#3: ‘Hoogsensitieve werknemers houden van saai werk.’

Het misverstand: ‘Hoogsensitieve werknemers raken sneller van slag bij drukte. Ze komen daarom beter tot hun recht in een baan waarin weinig gebeurt.’

Waarom klopt dit niet?: Voor hoogsensitieve personen klinkt het in eerste instantie misschien aanlokkelijk: een baan waarin je niet voor verrassingen komt te staan. Geen hectiek, geen drukte en altijd alles onder controle. Sommige hoogsensitieve personen kiezen daarom bewust voor een ‘simpel baantje’ met weinig uitdaging.

Toch is deze oplossing verre van ideaal. Wie hoogsensitief is, heeft net als ieder ander tóch de behoefte om uitgedaagd te worden. Een deel van de hoogsensitieve personen, de zogeheten high sensation seekers, is zelfs voortdurend op zoek naar avontuur.

Ik durf te stellen dat hoogsensitieve werknemers zelfs méér behoefte hebben aan een baan die uitdagingen biedt. Hoogsensitieve personen denken immers langer na over de prikkels die ze op een dag binnenkrijgen. Uit mijn tijd als fulltime enveloppenplakker bij de Belastingdienst kan ik me herinneren dat ik elke nacht, als ik in bed lag, nog duizenden blauwe enveloppen aan me voorbij zag trekken. Hoe saai ik het werk ook vond: mijn hersenen moesten de indrukken van de dag toch verwerken. Als hoogsensitieve werknemer kun je dus maar beter bezig zijn met werk dat je voldoende boeit.

#4: ‘Hoogsensitieve werknemers zijn geen doeners.’

Het misverstand: ‘Hoogsensitieve werknemers maken de zaken onnodig moeilijk. Ze overdenken alles tot in detail en ze zien altijd maar beren op de weg. Ze zijn geen doeners.’

Waarom klopt dit niet?: Een hoogsensitieve werkzoekende vertelde me ooit dat hij was afgewezen voor een baan omdat hij volgens de recruiter ‘niet enthousiast genoeg’ had gereageerd tijdens het sollicitatiegesprek. Als deze recruiter meer had geweten over hoogsensitiviteit, dan had-ie begrepen dat achter dit weifelende gedrag toch een grote gedrevenheid kan schuilgaan.

Onder hoogsensitieve werknemers bevinden zich vele doeners, maar ze overdenken wel alle opties voordat ze tot actie overgaan. Dit is een heel normale overlevingsstrategie. Ook onder bijvoorbeeld paarden, honden, koolmezen en zelfs fruitvliegen zien we meer sensitieve individuen (15-20% van elke populatie) die eerst de kansen en risico’s inschatten en daarna pas handelen.

De minder sensitieve individuen (80-85% van de populatie) hanteren een rechttoe-rechtaan-strategie. Zij trekken zich niet te veel van de omstandigheden aan en gaan recht op hun doel af. Beide strategieën zijn hard nodig voor het overleven van de diersoort. Als iedereen voorzichtig was, dan zouden we vele kansen mislopen omdat we te lang hebben gewacht. En als we allemaal onverschrokken op ons doel afstapten, dan zouden we nooit tot creatieve oplossingen komen en in no-time aan allerlei gevaren ten prooi vallen. Elke populatie heeft dus een mix van beide type individuen nodig.

Toch is in onze cultuur de overlevingsstrategie van de niet-hoogsensitieve individuen tot norm verheven. We vinden het meestal belangrijk dat medewerkers snel en voortvarend handelen. Daarentegen doen we het gedrag van de hoogsensitieve werknemer af als ‘aarzelend’ en weinig waardevol. Dat is natuurlijk onterecht, want elk bedrijf heeft ook medewerkers nodig die makkelijk kansen en risico’s kunnen inschatten.

#5: ‘Hoogsensitieve werknemers kunnen geen verantwoordelijke baan aan.’

Het misverstand: ‘Een verantwoordelijke baan vereist nu eenmaal dat je tegen een stootje kunt. Hoogsensitieve werknemers kunnen dat niet.’

Waarom klopt dit niet?: Het is waar dat hoogsensitieve werknemers onder stressvolle omstandigheden een vergroot risico hebben om kopje-onder te gaan.

Maar uit onderzoeken blijkt ook: als een hoogsensitief persoon heeft leren omgaan met zijn eigenschap en de werkomstandigheden zijn prettig, dan functioneert hij meestal beter dan een niet-hoogsensitieve werknemer. In een geschikte omgeving biedt hoogsensitiviteit namelijk vele voordelen, waaronder een goed overzicht hebben, creatief denken en een sterk inlevingsvermogen. Die kwaliteiten zijn onmisbaar in iedere verantwoordelijke baan, ook in leidinggevende functies.

De grote ontvankelijkheid voor de omgeving die hoogsensitieve personen hebben, werkt dus twee kanten op: in een slechte omgeving presteer je onder de maat; in een goede omgeving presteer je bovengemiddeld goed.

Als je heel flauw wilt zijn, zou je kunnen zeggen: ‘Niet-hoogsensitieve werknemers hebben dan wel minder last van een slechte werkomgeving, maar ze profiteren óók niet ten volle van een positieve werkomgeving. Je kunt beter hoogsensitieve werknemers aannemen, want die benutten het potentieel beter.’

Persoonlijk denk ik dat geen enkele organisatie kan overleven zonder het een of het ander. Elk team heeft een gezonde mix van hoogsensitieve én niet-hoogsensitieve werknemers nodig. Maar dat is materie voor een volgend blog.

Geen blog over HSP & werk meer missen? Abonneer je op de nieuwsbrief van De Hoogsensitieve Werknemer en ontvang de nieuwste blogs in je inbox. Meld je nu aan >

Pieter Offermans (1982) is auteur, blogger en hoogsensitief werknemer. Hij voltooide een letterenstudie aan de Radboud Universiteit en heeft sindsdien in diverse organisaties gewerkt. Op zijn website De Hoogsensitieve Werknemer schrijft hij over HSP & werk.

Deel dit bericht:
Share on FacebookShare on Google+Tweet about this on TwitterShare on LinkedInEmail this to someone