5 Mythes over hoogsensitiviteit ontkracht

mythes over hoogsensitiviteitOver hoogsensitiviteit bestaan vele mythes. De eigenschap zou niet of nauwelijks voorkomen. Bovendien zou het gek, zwak of zielig zijn. Maar klopt dat wel?

Hoogsensitiviteit staat steeds meer in de belangstelling. Een hoogsensitief persoon (HSP) is gevoeliger voor zintuiglijke prikkels en verwerkt die prikkels dieper. Maar met de groeiende aandacht voor de eigenschap lijkt ook het aantal mythes toe te nemen. In dit blog nemen we de 5 grootste mythes over hoogsensitiviteit onder de loep.

1. “Hoogsensitiviteit is een verzinsel”

Sommige mensen noemen hoogsensitiviteit een verzinsel. Ik kan dat wel begrijpen: er is veel over de eigenschap geschreven, maar niet alles wat je leest is waar en even betrouwbaar. Op het internet en in tijdschriften wordt de eigenschap vaak in verband gebracht met spiritualiteit. En daardoor is bij sommigen het beeld ontstaan dat het om iets ‘zweverigs’ zou gaan.

Maar dat een paar mensen hoogsensitiviteit koppelt aan spiritualiteit maakt de eigenschap nog geen verzinsel. Tientallen onderzoekers hebben de eigenschap in de afgelopen 100 jaar onderzocht. Hoogsensitiviteit kent wel degelijk een wetenschappelijke basis. Meer hierover lees je in mijn blog over hoogsensitiviteit en wetenschap.

2. “Hoogsensitiviteit is zeldzaam”

Je zult niet gauw iemand op je werk horen zeggen: ‘Ik ben hoogsensitief.’ Daardoor zou je kunnen denken dat de eigenschap zeldzaam is. Toch is 20% van de mensen hoogsensitief. Dat is 1 op de 5 personen! Ter vergelijking: slechts 1 op de 10 mensen is linkshandig. En linkshandigen vinden we niet bepaald zeldzaam, toch?

Hoe komt het dan dat jij zo weinig HSP’s kent? Het grootste deel van de HSP’s heeft nog nooit van hoogsensitiviteit gehoord en beseft dus ook niet dat ze de eigenschap bezitten. En dan zijn er ook nog vele HSP’s die zich wél bewust zijn van hun eigenschap, maar ze durven er niet openlijk voor uit te komen. Dat geldt zeker voor mannen; anderen zouden je namelijk weleens een ‘softie’ kunnen vinden. (Daardoor heb ik mezelf een hele tijd voor mijn hoogsensitiviteit geschaamd.)

3. “Hoogsensitiviteit is een stoornis”

Laatst vroeg een collega: ‘Hoe lang lijd je al aan hoogsensitiviteit?’ Ik was een beetje verbouwereerd. Ze had me evengoed kunnen vragen: ‘Hoe lang lijd je al aan blond haar?’ Hoogsensitiviteit is namelijk geen stoornis, maar een aangeboren eigenschap; een ‘fabrieksinstelling’.

Hoogsensitiviteit kent een evolutionaire verklaring. De 80% van de mensheid die niet hoogsensitief is, hanteert een ‘rechttoe-rechtaan’ overlevingsstrategie. Ze storten zich in nieuwe situaties en laten zich niet van de wijs brengen door wat er op dat moment in de omgeving gebeurt. HSP’s gaan anders te werk. Zij kijken liever de kat uit de boom. Eerst scannen ze hun omgeving intensief en ze zien daardoor sneller kansen en bedreigingen. Pas daarna nemen ze een besluit.

Het één is niet beter of slechter dan het andere; het zijn simpelweg twee verschillende strategieën die de natuur heeft ontwikkeld om ons menselijk soort in stand te houden. Als groep hebben we enerzijds individuen nodig die snel beslissen en risico’s nemen, en anderzijds individuen die mogelijkheden aftasten, gevaren inschatten en gevolgen overdenken.

Onderzoekers hebben overigens dezelfde tweedeling aangetroffen bij meer dan 100 diersoorten, waaronder muizen, katten, honden, paarden, apen en vogels.

4. “Hoogsensitiviteit is een last”

HSP’s zijn extreem gevoelig voor hun omgeving. In een hectische omgeving lopen ze daardoor meer risico op stress en burn-out. Maar dat wil niet zeggen dat hoogsensitiviteit alleen maar ellende met zich meebrengt. Integendeel! Hoogsensitviteit maakt creatief en empathisch, blijkt uit onderzoek.

Bovendien: negatieve prikkels komen dan wel extra hard binnen bij HSP’s, maar dat geldt ook voor positieve prikkels. Recentelijk ontdekten wetenschappers wat men al langer vermoedde: mensen met de eigenschap functioneren in een kalme, vriendelijke omgeving over het algemeen beter dan mensen die de eigenschap niet hebben. Door hun gevoeligheid voor de omgeving zijn HSP’s ook beter in staat om voordeel te halen uit positieve omstandigheden.

5. “Hoogsensitieve personen zijn emotioneel kwetsbaar.”

Een van de meest hardnekkige mythes is dat hoogsensitief hetzelfde zou zijn als ’emotioneel overgevoelig’. Dat komt door het woord ‘sensitief’, dat we in onze cultuur associëren met korte lontjes, lange tenen en huilebalken. Toch heeft hoogsensitiviteit niets te maken met emotionele kwetsbaarheid.

Hoogsensitiviteit betekent extra openstaan voor prikkels uit de omgeving. Natuurlijk, als je prikkels dieper verwerkt, dan kún je soms ook intense emoties ervaren. Als je, bijvoorbeeld, de hele dag in een drukke omgeving hebt gewerkt en overprikkeld bent geraakt, dan kún je je daardoor geïrriteerd of verdrietig voelen.

Maar dat wil niet zeggen dat HSP’s meer dan anderen overgevoelig reageren. Of zoals de Amerikaanse psycholoog Shawn Smith zegt:

‘Hoogsensitiviteit is biologisch bepaald. Overgevoeligheid is een manier van met dingen omgaan. (…) Hoogsensitieve personen zijn niet minder dan anderen in staat om emotionele veerkracht en goede copingvaardigheden te ontwikkelen.’

In dit artikel hebben we 5 mythes over hoogsensitiviteit ontkracht. Meer weten over hoogsensitiviteit? Bekijk dit handige lijstje met kenmerken.

Pieter Offermans (1982) is auteur, blogger en hoogsensitief werknemer. Hij voltooide een letterenstudie aan de Radboud Universiteit en heeft sindsdien in diverse organisaties gewerkt. In zijn boek De Hoogsensitieve Werknemer laat hij op een nuchtere en praktische manier zien hoe organisaties hun hoogsensitieve medewerkers optimaal kunnen inzetten.

Deel dit bericht:Share on FacebookTweet about this on TwitterShare on LinkedInShare on Google+