Beste boekwinkel, mogen de boeken over HSP op een ander plekje?

boekwinkelIn deze boekwinkel staan de boeken over hoogsensitiviteit op een ongelukkige plaats. Ik besloot de boekverkoper een mailtje te sturen.

In een piekfijn verzorgde boekwinkel ging ik op zoek naar wetenschappelijke literatuur over hoogsensitiviteit (HSP). Ik liep naar de plek die me het meest logisch leek: het rek psychologie. Er stonden veel interessante titels (een nieuw boek van Susan Cain, bijvoorbeeld), maar niets over HSP.

Ik trof er niet het standaardwerk van Elaine Aron, die al meer dan twintig jaar onderzoek verricht naar sensory processing sensitivity (de wetenschappelijke naam voor HSP). En ook niet het nuchtere handboek van Annek Tol voor hulpverleners. Eveneens ontbrak Hoogsensitief van hoogleraar medische en gezondheidspsychologie Elke van Hoof.

Ik dacht nog gekscherend: ‘Ze zullen ze toch niet onder spiritualiteit hebben geplaatst?’

Je raadt het al: even later vond ik op de afdeling spiritualiteit een plankje met daaronder prominent het woord ‘hooggevoeligheid’ geschreven. Op de plank pronkten inderdaad een paar werken die de eigenschap vanuit een spirituele invalshoek benaderen. Maar er stonden óók de bovengenoemde titels, die toch echt een wetenschappelijk uitgangspunt hebben.

Vreemd. Nuchtere boeken over HSP onder spiritualiteit plaatsen, is net zoiets als Govert Schillings Handboek sterrenkunde in het rek astrologie zetten omdat het toevallig óók over sterren gaat.

Waarom er meer aandacht moet komen voor het nuchtere verhaal over HSP

Big deal, denk je misschien. Een plankje ‘hooggevoeligheid’ bij de afdeling spiritualiteit kan toch geen kwaad?

Je zou helemaal gelijk hebben als HSP en het wetenschappelijk onderzoek erachter bekend waren bij het grote publiek. Helaas is dat niet zo. Veel mensen hebben vooralsnog geen idee wat de eigenschap inhoudt.

Elk stukje informatie is dus bepalend voor het beeld dat zij zich over hoogsensitiviteit vormen. Als je op websites, in tijdschriften en ook in de boekhandel maar vaak genoeg zegt dat HSP onlosmakelijk is verbonden met spiritualiteit, dan gaan mensen dat vanzelf ook geloven.

Inmiddels denkt een groeiend deel van de bevolking dat HSP niet is los te zien van chakra’s, aura’s en nieuwetijdskinderen. In een mail aan de boekwinkel schreef ik waarom dit riskant is:

Het gevolg is dat het nuchtere volksdeel inmiddels behoorlijk argwanend tegenover hoogsensitiviteit is komen te staan. Dat ziet de eigenschap als “het zoveelste verzinsel van geitenwollensokkentypes”.

Is dat erg? Ja. Hoogsensitiviteit is een eigenschap waar we als samenleving niet omheen kunnen. Onze bedrijven, scholen en gezondheidszorg functioneren beter als er erkenning en begrip komt voor de pluspunten en valkuilen van hoogsensitieve mensen. Maar zolang werkgevers, leerkrachten, huisartsen en hulpverleners de eigenschap als iets “zweverigs” zien, zijn ze weinig geneigd om zich in het thema te verdiepen. En dus verandert er niets.’

Gelukkig, legde ik uit, werken er ook veel mensen aan het verspreiden van het nuchtere verhaal. ‘Wist u, trouwens, dat Elke van Hoof haar boek mede heeft geschreven omdat ze het onderwerp uit de “zweverige” hoek wilde halen?’, vroeg ik de boekverkoper. Ironisch genoeg heeft de winkel het boek alsnog in het hoekje spiritualiteit gezet.

Ik besloot mijn bericht met een verzoek:

‘Zou u willen overwegen om het anders te doen? Kunt u de boeken plaatsen op een manier die óók recht doet aan het wetenschappelijke verhaal van hoogsensitiviteit?’

Waarom het plankje er kwam (en voorlopig blijft)

Even later ontving ik een reactie van de boekwinkel. Kort gezegd: de medewerker die de afdeling spiritualiteit beheert, had destijds besloten om binnen zijn aanbod ‘apart te rubriceren en enigszins uitgebreider voorraad te houden’. Zo was dat plankje over HSP onder spiritualiteit er gekomen. Dat er een mix is ontstaan van boeken met een meer en minder wetenschappelijke insteek neemt de medewerker ‘graag op de koop toe’.

Zijn reactie besloot met de opmerking dat ik me niet hoef te schamen voor een bezoek aan de afdeling spiritualiteit. Schamen? Ik heb niet gezegd dat er iets mis is met spiritualiteit op zich. Omdat ik er niet gerust op was of mijn punt wel was overgekomen, stuurde ik een bericht terug:

‘Wie in de sectie spiritualiteit rondneust, hoeft zich zeker niet te generen. Dat zou ook een malle boel worden. Maar aan het voortdurend bevestigen van het beeld dat hoogsensitiviteit en spiritualiteit onlosmakelijk met elkaar verbonden zijn, kleeft wel een gevaar.

Het maakt het lastig om, bijvoorbeeld, als hoogsensitieve werknemer met je leidinggevende of bedrijfsarts over je eigenschap te praten. Wanneer zij een nuchtere kijk hebben en in de veronderstelling zijn dat hoogsensitiviteit slechts “spiritueel geklets” is, dan nemen zij de eigenschap ook niet serieus. En mede daardoor blijven problemen als overprikkeling, stress, burn-out, depressies, slechte prestaties en onbenutte talenten bestaan.’

‘Op naar de volgende stap: in het juiste vak in de winkel.’

In de boekwinkel blijven alle HSP-boeken dus voorlopig onder spiritualiteit staan. Natuurlijk is het al mooi dat een grote boekwinkel ook (op wetenschap gebaseerde) titels over hoogsensitiviteit verkoopt. Maar er valt nog veel winst te halen.

Gelukkig is er ook goed nieuws: meer mensen reageren verbaasd wanneer ik ze over het plankje vertel. Mariëtte Lammers laat via Twitter weten: ‘Op naar de volgende stap: in het juiste vak in de winkel.’ Sytze Koopmans, alumnus van de HSP-opleiding aan de Vrije Universiteit Brussel, mailt dat in zijn lokale boekwinkel de HSP-boeken al in het rek psychologie staan.

Bibliothecaris @Hendrikje01 verzucht over de rangschikking: ‘Oef! Vreemd ook.’ Een andere bibliothecaris, @peterfromalmere, weet te vertellen dat in bibliotheken boeken over HSP meestal staan onder psychologie en soms ook onder de sociale wetenschappen (afhankelijk van de insteek van het boek).

Bibliothecarissen, die zullen het toch wel weten!

Geen blog meer missen? Abonneer je op de nieuwsbrief van hswerknemer.nl en ontvang de nieuwste blogs in je inbox. Meld je nu aan >

Pieter Offermans (1982) is auteur, blogger en hoogsensitief werknemer. Hij voltooide een letterenstudie aan de Radboud Universiteit en heeft sindsdien in diverse organisaties gewerkt. Op zijn website hswerknemer.nl schrijft hij over HSP & werk.

Deel dit bericht:
Share on FacebookShare on Google+Tweet about this on TwitterShare on LinkedInEmail this to someone