Het leed dat kantoortuin heet

Het leed dat kantoortuin heetEen kantoortuin is een nachtmerrie voor hoogsensitieve werknemers. Maar ook anderen ervaren last van de vele prikkels in een open kantoor. Redenen genoeg om de kantoortuin vaarwel te zeggen.

Het belang van rustige werkplekken

20% van de werknemers is hoogsensitief. Hoogsensitieve werknemers hebben een gevoeliger zenuwstelsel en verwerken zintuiglijke prikkels dieper. Dat maakt hen zeer opmerkzaam: alles wat zij zien, horen, voelen, ruiken en proeven komt sterker bij ze binnen.

Hoogsensitief zijn biedt vele voordelen. Zo hebben hoogsensitieve werknemers een sterke aanleg tot creatief denken en empathie. Verbale en non-verbale informatie wordt immers moeiteloos opgepikt en diepgaand verwerkt. Elk bedrijf met ook maar een beetje ondernemerszin koestert dus zijn hoogsensitieve werknemers.

Maar aan die opmerkzaamheid kleeft ook een nadeel. Er bestaat geen knop waarmee hoogsensitieve werknemers hun eigenschap ‘uit’ kunnen zetten. Prikkels blijven 24/7 binnenkomen. Als ze niet op tijd de rust opzoeken, raken hoogsensitieve werknemers overprikkeld. Ze worden moe, gaan fouten maken en krijgen hoofdpijn. Als dat maar vaak genoeg gebeurt, kan dat zelfs tot burn-out leiden. Het is dus van groot belang dat hoogsensitieve werknemers kunnen werken in een rustige omgeving.

Stortvloed aan prikkels

Rustige werkplekken worden helaas steeds schaarser. Steeds meer bedrijven stappen over op de zogeheten kantoortuin: een grote, open ruimte waarin soms wel tientallen medewerkers bij elkaar zitten. Werkgevers kiezen voor dit type inrichting vanwege de lagere huur (want minder vierkante meters) en de vermeende voordelen op het gebied van communicatie. Het idee is dat werknemers die dagelijks 8 uur lang in elkaars zichtbare en hoorbare aanwezigheid verkeren beter samenwerken en dus ook productiever zijn.

Tot zover de theorie, nu de praktijk. Door het ontbreken van muren kan iedereen elkaar voortdurend horen en zien. Een stortvloed aan prikkels is het gevolg. Pratende collega’s, ratelende toetsenborden, rinkelende telefoons, klapperende deuren, talloze visuele prikkels (voorbijlopende collega’s, blikken van kamergenoten, vele beeldschermen), geuren (parfum, zweet, meegebrachte lunches), sferen en stemmingen: in de kantoortuin gaat niets onopgemerkt voorbij.

Kantoortuinen zijn een nachtmerrie voor hoogsensitieve personen. De vele sensaties overrompelen hen zozeer dat alle energie opgaat aan de omgeving. Aan werken komen ze dan niet toe. Zelf heb ik duizenden uren doorgebracht in de kantoortuin en het grootste deel van die tijd deed ik er alles aan om eraan te ontsnappen. Ik sloot me geregeld op het toilet op en deed mijn werk vervolgens in het kantoortje van een collega of vanuit huis. En ik ben niet de enige: tientallen hoogsensitieve werknemers die ik heb gesproken, delen soortgelijke ervaringen.

Ook niet-hoogsensitieve werknemers lijden in de kantoortuin

Misschien zijn hoogsensitieve werknemers minder ‘gek’ dan je zou denken. Toen ik onderzoek deed voor mijn boek over hoogsensitiviteit op de werkvloer ontdekte ik dat ook de overige 80% van de werknemers te lijden heeft onder de drukte op de werkplek. Ze hebben er minder last van dan hoogsensitieve personen, maar toch. Studies tonen aan dat de kantoortuin een negatieve impact heeft op de productiviteit van álle werknemers. Ook de verzuimcijfers liegen er niet om: werknemers in kantoortuinen hebben 62% meer ziektedagen. Zo effectief en goedkoop is de kantoortuin dus niet.

Het voert te ver om alle onderzoeken hier uit de doeken te doen, maar laat ik er één citeren. Kim en De Dear (2013) concluderen in hun onderzoek naar de werkplekken van 40.000 werknemers:

Over het algemeen is de mate van werkplezier het hoogst bij degenen die werken in afzonderlijke privékantoren. Er bestaan aanzienlijke verschillen tussen de groep die werkt in privékantoren en de groep die werkt in kantoortuinen wat betreft de waarneming van privacy, akoestiek en proxemiek. In de kantoortuin zijn afleiding door lawaai en het gebrek aan privacy de voornaamste oorzaken van ontevredenheid op de werkvloer … Onze resultaten spreken de alom geaccepteerde wijsheid dat kantoortuinen communicatie tussen collega’s verbeteren en het werkplezier verhogen categorisch tegen. Dit onderzoek toont aan dat degenen met privékantoren juist meer tevreden zijn over interactie.’

De oplossing: een breed scala aan werkruimtes

Aan het leed van de kantoortuin valt weinig te doen. Koptelefoons houden maar een klein deel van het lawaai tegen en beschermen niet tegen visuele prikkels, geuren, sferen of stemmingen. De halfhoge schermen die je in veel kantoortuinen aantreft, beperken alleen de inkijk – en dat zelfs maar een beetje. En hoeveel gedragsregels voor het gebruik van de ruimte je ook invoert: het zal nooit de stortvloed aan prikkels kunnen stoppen. Bovendien: wie zou er nog prettig kunnen werken als je voortdurend op je tenen moet lopen om niemand tot last te zijn?

Veel organisaties willen het niet horen, maar er is slechts één oplossing: afscheid nemen van de kantoortuin. In plaats daarvan stel ik voor om een breed scala aan werkruimtes te maken. Ruimtes die aansluiten bij de verschillende taken en uiteenlopende prikkelniveaus van medewerkers. Een kantoor dat voldoende mogelijkheden biedt om met collega’s te overleggen én om in rust te werken.

Dat lijkt op het eerste gezicht misschien een dure investering. Maar organisaties die nu een kantoortuin hebben, verliezen zonder het te weten dag in dag uit bakken met geld aan verloren productiviteit, zieke werknemers en symptoombestrijding. Een werkomgeving die daarentegen écht rekening houdt met de productiviteit en gezondheid van werknemers betaalt zich dubbel en dwars terug.

Meer over de kantoortuin:

  • Maria Konnikova, ‘The Open-Office Trap‘ (artikel met verwijzingen naar enkele studies)
  • In mijn boek De Hoogsensitieve Werknemer ga ik dieper in op de kantoortuin. Ook laat ik zien hoe organisaties een omgeving kunnen creëren waarin zowel hoogsensitieve als niet-hoogsensitieve werknemers optimaal kunnen presteren en samenwerken. Bestel hier het boek.

Foto: K2 Space

Pieter Offermans (1982) is auteur, blogger en hoogsensitief werknemer. Hij voltooide een letterenstudie aan de Radboud Universiteit en heeft sindsdien in diverse organisaties gewerkt. In zijn boek De Hoogsensitieve Werknemer laat hij op een nuchtere en praktische manier zien hoe organisaties hun hoogsensitieve medewerkers optimaal kunnen inzetten.

Deel dit bericht:Share on FacebookTweet about this on TwitterShare on LinkedInShare on Google+