Hoe weet je of je hoogsensitief bent?

Hoe weet je of je hoogsensitief bent?Ongeveer 1 op de 5 mensen is hoogsensitief. Hoe weet je of je hoogsensitief bent? De beste manieren om een indicatie te krijgen.

‘Hoe weet ik of ik hoogsensitief ben? Ik denk dat ik de eigenschap heb, maar ik weet het niet zeker.’

Regelmatig krijg ik deze vraag in mijn inbox. Steeds meer mensen lezen over hoogsensitiviteit en vragen zich af of ze de eigenschap hebben.

In dit blog lees je hoe je kunt checken of je (waarschijnlijk) hoogsensitief bent… en waarom zo’n indicatie er eigenlijk niet toe doet.

Waarom zou je willen weten of je hoogsensitief bent?

Hoogsensitiviteit is een aangeboren eigenschap die voorkomt bij 20% van de bevolking. Een hoogsensitief persoon (HSP) is gevoeliger voor zintuiglijke prikkels en verwerkt die dieper. Dit heeft zowel voor- als nadelen. Als HSP ben je vaak zeer empathisch en een creatieve denker, maar er is ook een vergroot risico op overprikkeling.

Voordat ik van de eigenschap had gehoord, dacht ik dat iedereen min of meer in dezelfde mate ontvankelijk is voor de omgeving. Ik verbaasde me er bijvoorbeeld over dat ik niet de hele dag op een drukke werkplek kon werken, terwijl collega’s daar veel minder problemen mee leken te hebben. Dat zou ik toch ook moeten kunnen, dacht ik. Maar hoe hard ik ook probeerde, alle indrukken kwamen toch bij me binnen en ik raakte in no-time uitgeput.

Toen ik begon te lezen over hoogsensitiviteit, herkende ik me meteen in het geschetste beeld. En ik scoorde bijna het maximale aantal punten op de zelftest. Hierdoor begreep ik dat ik zeer waarschijnlijk hoogsensitief ben. Ik kon nu maatregelen nemen om overprikkeling te voorkomen en om mijn kwaliteiten beter in te zetten. Mijn gezondheid, werkprestaties en werkplezier zijn daardoor nog verder verbeterd.

Het kan dus zeker handig zijn om te weten dat je hoogsensitief bent.

Hoe stel je hoogsensitiviteit vast?

Geen doktersbriefje

Om te beginnen: hoogsensitiviteit is geen stoornis, maar een veelvoorkomende eigenschap. Een medisch specialist zal je bij het vinden van een antwoord dus niet verder kunnen helpen. Je vraagt de huisarts tenslotte ook niet om een diagnose omdat je extravert of linkshandig bent.

HSP Scale (27 vragen)

In het wetenschappelijk onderzoek maakt men gebruik van de zogeheten HSP Scale, die is ontwikkeld door klinisch psychologe Elaine Aron. Met deze vragenlijst maken onderzoekers een onderscheid tussen hoogsensitieve en niet-hoogsensitieve proefpersonen. Overigens is het nog niet zo makkelijk gebleken om een objectieve grens te trekken. Vooralsnog noemt men de 20% van de proefpersonen die het hoogst scoren op de vragenlijst hoogsensitief.

HSP Scale (14 vragen)

Elke van Hoof, professor medische en gezondheidspsychologie aan de Vrije Universiteit Brussel, werkt momenteel aan geoptimaliseerde HSP Scale. In haar boek Hoogsensitief vind je een voorlopige versie.

Zelftest (23 vragen)

De HSP Scale is niet geschikt voor individueel gebruik. Wel bestaat er een zelftest die is gebaseerd op de vragenlijst van Aron. De zelftest kan een indicatie geven of je hoogsensitief bent en daarmee een goed startpunt zijn voor meer zelfonderzoek.

Andere HSP-tests

Op het internet circuleren meer vragenlijstjes die zouden aantonen of je hoogsensitief bent. Hoewel het weinig kwaad kan om ze in te vullen, zou ik niet te veel waarde hechten aan de uitkomsten. Deze tests zijn namelijk niet gebaseerd op wetenschappelijk onderzoek.

Hersenscans

In minstens twee onderzoeken is gebruikgemaakt van hersenscans en daaruit bleek dat proefpersonen die hoog scoorden op de HSP Scale ook een ander soort hersenactiviteit vertonen. Maar voor zover ik weet, kun je nog niet bij een instituut binnenlopen om een persoonlijke HSP-hersenscan te laten maken.

Boeken en blogs lezen

Een goede manier om een indicatie te krijgen of je hoogsensitief bent of niet, is door er (serieuze) boeken en blogs over te lezen. Je merkt dan gauw genoeg of je je in het geschetste beeld van de HSP herkent.

Toen ik mij ging verdiepen in de eigenschap heb ik veel gehad aan het boek Hoog sensitieve personen van Elaine Aron. Meer recentelijk verscheen Hoogsensitief van Elke van Hoof.

Gespecialiseerd psycholoog

Ook een psycholoog met verstand van hoogsensitiviteit kan een indicatie geven. Die baseert zich hierbij op vakliteratuur en de zelftest. Let wel op dat je psycholoog kiest die zich in het onderwerp heeft verdiept, want (nog) lang niet iedereen beschikt over een gedegen kennis van hoogsensitiviteit.

Conclusie

De beste manieren om voor jezelf een indicatie te krijgen of je hoogsensitief bent, zijn vooralsnog de zelftest en het lezen van boeken en blogs. Het raadplegen van een gespecialiseerd psycholoog is ook een goede optie.

Een indicatie is handig, maar niet het belangrijkste

Hoewel het handig is om te weten of je (waarschijnlijk) hoogsensitief bent, wil ik daarbij gelijk aantekenen dat je je niet zou moeten blindstaren op zo’n indicatie.

Soms zeggen mensen: ‘Ik ben op onderzoek uitgegaan en heb nu een indicatie, maar ik twijfel nog steeds. Ben ik nu wel of niet hoogsensitief?’

Ik denk dan: maakt het antwoord op die vraag eigenlijk wel uit? Belangrijker is om te kijken naar wat voor jou werkt. Als jij merkt dat je, bijvoorbeeld, beter presteert in een omgeving met weinig prikkels, dan is dat wat telt. Of jij je volgens een test ‘hoogsensitief’ mag noemen, is dan helemaal niet relevant.

Diezelfde pragmatische omgang met hoogsensitiviteit zou ik ook werkgevers willen aanraden. Ik hoor soms verhalen van werknemers die moeten kunnen aantonen dat ze HSP zijn. Pas als ze hun eigenschap kunnen ‘bewijzen’, krijgen de medewerkers het recht op een rustige werkplek of de mogelijkheid tot thuiswerken, bijvoorbeeld.

Persoonlijk vind ik dat een onzinnige gedachte. Ik begrijp niet waarom een medewerker eerst zou moeten ‘slagen’ voor een test om te krijgen wat-ie nodig heeft.

Een leidinggevende zou, volgens mij, in de eerste plaats moeten kijken naar wat een medewerker helpt om goed te presteren. Of die nu ‘bewezen’ hoogsensitief is of niet.

Heb je je al geabonneerd op de nieuwsbrief van De Hoogsensitieve Werknemer? Abonneer je nu en mis nooit een blog.

Pieter Offermans (1982) is auteur, blogger en hoogsensitief werknemer. Hij voltooide een letterenstudie aan de Radboud Universiteit en heeft sindsdien in diverse organisaties gewerkt. In zijn boek De Hoogsensitieve Werknemer laat hij op een nuchtere en praktische manier zien hoe organisaties hun hoogsensitieve medewerkers optimaal kunnen inzetten.

Deel dit bericht:Share on FacebookTweet about this on TwitterShare on LinkedInShare on Google+Email this to someone