Dit zijn de 7 grootste mythes over hoogsensitiviteit

mythes over hoogsensitiviteitEen hoogsensitief persoon (HSP) verwerkt zintuiglijke prikkels dieper. Steeds meer mensen raken bekend met het begrip ‘hoogsensitiviteit’, maar lang niet alles wat je over deze eigenschap hoort is waar. De zeven grootste mythes op een rij.

#1: “Hoogsensitiviteit bestaat niet.”

Sommige mensen zeggen dat hoogsensitiviteit niet bestaat.

Ik snap dat wel. Als je de term intikt op Google beland je al gauw op websites die de term in één adem noemen met spiritualiteit. Volgens sommigen zou hoogsensitiviteit zelfs een paranormale gave zijn. Daardoor kan bij het nuchtere volksdeel het beeld ontstaan dat het om iets ‘zweverigs’ zou gaan.

Maar dat een aantal mensen het verband legt met spiritualiteit maakt hoogsensitiviteit nog geen verzinsel. Hoogsensitiviteit kent een wetenschappelijke basis. Tientallen onderzoekers hebben de eigenschap in de afgelopen honderd jaar onderzocht. En het einde is nog niet in zicht: ook de komende tijd kunnen we een aantal boeiende studies verwachten.

> Lees meer over hoogsensitiviteit en wetenschap.

#2: “Hoogsensitiviteit is zeldzaam.”

Je zult niet gauw iemand op een verjaardag horen zeggen: ‘Ik ben hoogsensitief.’ Daardoor zou je kunnen denken dat de eigenschap nauwelijks voorkomt. Toch is ongeveer één op de vijf mensen hoogsensitief. Ter vergelijking: slechts 10% van de bevolking is linkshandig. En linkshandigen vinden we niet bepaald zeldzaam, toch?

Waarom hoor je dan zo weinig over hoogsensitiviteit? Daar zijn twee redenen voor. Ten eerste weten de meeste HSP’s (nog) niet dat ze de eigenschap hebben. Meestal kennen ze de term niet eens. Ze hebben wel gemerkt dat zij in sommige situaties ‘anders’ dan anderen reageren, maar ze weten niet waardoor dat komt.

Ten tweede zijn er ook HSP’s die zich wél bewust zijn van hun eigenschap, maar daar niet openlijk voor uit durven komen. Dat is niet zo vreemd: om ‘sensitiviteit’ hangt (onterecht) een zweem van zwakte.

Ik voorspel dat we hoogsensitiviteit over een paar jaar heel normaal zullen vinden. Meer mensen zullen dan namelijk bekend zijn met het begrip en zichzelf erin herkennen.

> Lees hier waarom ik mijn hoogsensitiviteit jarenlang verborgen heb gehouden.

#3: “Hoogsensitiviteit is een stoornis.”

Laatst vroeg een collega aan mij: ‘Hoe lang lijd je al aan hoogsensitiviteit?’ Ik schrok er een beetje van. Ze had me evengoed kunnen vragen: ‘Hoe lang lijd je al aan blond haar?’ Hoogsensitiviteit is geen stoornis, maar een aangeboren eigenschap. Een ‘fabrieksinstelling’.

Hoogsensitiviteit heeft waarschijnlijk een evolutionaire functie. Je kunt de menselijke soort verdelen in twee types als het gaat om het omgaan met nieuwe situaties. 80-85% van de mensen is niet hoogsensitief en hanteert een ‘rechttoe rechtaan’-strategie. Zij springen gelijk in het diepe en laten zich niet van de wijs brengen door wat er om hen heen gebeurt.

HSP’s vormen de andere 15-20% en gaan anders te werk. Zij kijken de kat uit de boom. Eerst scannen ze hun omgeving intensief en ze zien daardoor sneller kansen en bedreigingen. Pas daarna nemen ze een besluit.

Beide zijn strategieën van de natuur om onze soort in stand te houden. Als mensheid hebben we enerzijds individuen nodig die snel beslissen en risico’s nemen, en anderzijds individuen die mogelijkheden aftasten, gevaren inschatten en gevolgen overdenken. Het één is niet beter of slechter dan het andere.

Onderzoekers hebben overigens dezelfde tweedeling aangetroffen bij meer dan honderd diersoorten, waaronder muizen, katten, honden, paarden, apen en vogels.

#4: “Hoogsensitiviteit is een last.”

HSP’s zijn extreem ontvankelijk voor hun omgeving. En eerlijk is eerlijk: dat is niet altijd fijn. Het verwerken van al die indrukken kost extra energie en in een hectische setting is het risico op overprikkeling en stress groot. Maar dat betekent niet dat hoogsensitiviteit alleen maar ellende met zich meebrengt. Integendeel!

Wie meer openstaat voor indrukken heeft ook oog voor detail. HSP’s pikken non-verbale signalen makkelijk op. Ze zien sneller kansen en bedreigingen. Onderzoek laat bovendien zien dat HSP’s sterk zijn in out of the box-denken. Ook hebben onderzoekers vastgesteld dat mensen met de eigenschap meestal zeer empatisch zijn en prosociaal gedrag vertonen. Dit maakt hoogsensitieve personen een onmisbare schakel in organisaties.

Bovendien: wie meer openstaat voor z’n omgeving merkt ook eerder de impact van positieve omstandigheden. Een paar jaar geleden ontdekten wetenschappers wat men al langer vermoedde: hoogsensitieve personen functioneren in een positieve context beter dan degenen die de eigenschap niet hebben. Anders gezegd: HSP’s zijn meer dan anderen in staat om voordeel te halen uit gunstige omstandigheden.

> Lees meer over de voordelen van hoogsensitiviteit.

#5: “Alle hoogsensitieve personen zijn hetzelfde.”

Als ik over hoogsensitiviteit praat met iemand die nog niet zoveel over het onderwerp weet, krijg ik meestal hetzelfde rijtje vragen. Hoe kun je aan iemand zien of-ie hoogsensitief is? In welke beroepen zitten HSP’s? Voor welke beroepen zijn HSP’s niet geschikt? Welke hobby’s heeft een HSP?

Dat is heel begrijpelijk. Toen ik voor het eerst over de eigenschap hoorde, waren dat ook de vragen die gelijk bij mij opkwamen. Toch kun je ze onmogelijk beantwoorden. De wereld telt namelijk meer dan een miljard hoogsensitieve personen – en die zijn echt niet allemaal hetzelfde.

Hoogsensitiviteit is een eigenschap. Een hele belangrijke zelfs. Maar één eigenschap bepaalt niet wie je bent. Talloze factoren beïnvloeden je persoonlijkheid en gedrag. Wist je, bijvoorbeeld, dat 30% van de HSP’s extravert is?

> Lees meer over introvert, extravert en hoogsensitiviteit.

#6: “Hoogsensitieve personen zijn emotioneel overgevoelig.”

Een van de meest hardnekkige mythes is dat hoogsensitief hetzelfde zou zijn als ’emotioneel overgevoelig’. Dat komt door het woord ‘sensitief’, dat we in onze cultuur associëren met tere zieltjes en vaak huilen. Toch heeft hoogsensitiviteit niets te maken met emotionele overgevoeligheid.

Hoogsensitiviteit betekent extra openstaan voor prikkels uit de omgeving. Natuurlijk, als je meer openstaat voor de omgeving, dan kún je daardoor soms ook intense emoties ervaren. Als je, bijvoorbeeld, een lange dag hebt gewerkt in de drukte of in een vervelende sfeer, dan kan dat ertoe leiden dat je je op den duur gestrest of verdrietig voelt.

Maar dat wil niet zeggen dat HSP’s voortdurend op alles overgevoelig reageren. De Amerikaanse psycholoog Shawn Smith zegt hierover:

‘Hoogsensitiviteit is biologisch bepaald. Overgevoeligheid is een manier van met dingen omgaan. (…) Hoogsensitieve personen zijn niet minder dan anderen in staat om emotionele veerkracht en goede copingvaardigheden te ontwikkelen.’

> Lees meer over het verschil tussen hoogsensitiviteit en overgevoeligheid.

#7: “Er zijn meer vrouwen dan mannen hoogsensitief.”

Hoogsensitiviteit discrimineert niet op grond van sekse: de eigenschap komt even vaak voor onder mannen als vrouwen. Ongeveer één op de vijf mannen die je kent, is dus hoogsensitief.

Verrassend? Dat kan ik me voorstellen. Toegeven dat je hoogsensitief bent, is voor veel vrouwen niet makkelijk. Maar voor mannen is het vaak nog lastiger. Aan de eigenschap kleeft tenslotte het beeld dat je zwak en overgevoelig zou zijn. En de meeste mannen willen juist stoer en stoïcijns overkomen.

Het zal nog wel even duren voordat dit verandert. De beelden van de ‘zwakke HSP’ en de ‘stoere man’ zitten diep geworteld in onze cultuur. Maar zodra meer mensen gaan begrijpen dat het gaat om een veelvoorkomende eigenschap, die in veel gevallen zelfs voordeel oplevert, dan zullen ook meer mannen voor hun hoogsensitiviteit durven uitkomen.

> Lees meer over hoogsensitieve mannen.

Geen blog meer missen? Abonneer je op de nieuwsbrief van hswerknemer.nl en ontvang de nieuwste blogs in je inbox. Meld je nu aan >

Pieter Offermans (1982) is auteur, blogger en hoogsensitief werknemer. Hij voltooide een letterenstudie aan de Radboud Universiteit en heeft sindsdien in diverse organisaties gewerkt. Op zijn website hswerknemer.nl schrijft hij over HSP & werk.

Deel dit bericht:
Share on FacebookShare on Google+Tweet about this on TwitterShare on LinkedInEmail this to someone