Welk werk past bij een HSP?

Welk werk past bij een HSPWelk werk past bij een hoogsensitief persoon (HSP)? Passend werk betekent niet alleen een passend beroep, maar ook een positieve, stimulerende werkomgeving.

Gemiddeld breng je 90.000 uren van je leven op de werkvloer door. Je kunt dus maar beter kiezen voor werk dat bij je past. Maar dat is geen makkelijke opgave – zeker niet voor een hoogsensitief persoon (HSP). Regelmatig krijg ik dan ook de vraag: welk werk past bij een HSP?

Passend werk is van levensbelang voor een HSP

Hoogsensitief zijn betekent: meer openstaan voor indrukken uit je omgeving. Als die omgeving positief is en je zit goed in je vel, dan functioneer je op en top. Je denkt buiten de kaders, je streeft naar een goede samenwerking en je doet je taken zorgvuldig en met plezier. Onderzoek bevestigt dit: zo waren de managers van een IT-bedrijf in India het meest tevreden over werknemers die hoog scoren op de HSP-test.

Maar die grote ontvankelijkheid voor de omgeving kan ook in je nadeel werken. Als de omgeving druk, gespannen of zelfs vijandig aanvoelt, dan krijg je niets uit je vingers en glijd je af in stress en erger. Op dat moment presteer je helemaal niet zo goed meer. Juist als HSP is het dus van levensbelang om werk te vinden dat bij je past.

Er bestaat geen ‘ideaal beroep’ voor HSP’s

Wie hoopt dat hier een lijst volgt met ideale beroepen voor hoogsensitieve personen moet ik helaas teleurstellen. Ik geloof namelijk niet dat hoogsensitiviteit bepaalt of een beroep bij je past. Hoogsensitiviteit is tenslotte maar één van vele eigenschappen die een persoon heeft.

De keuze voor een passend beroep heeft veel meer te maken met factoren als opvoeding, persoonlijke interesses, fysieke gesteldheid, intelligentie en opleiding. Die verschillen van persoon tot persoon. Kies dus een beroep dat bij je past als persoon en niet omdat je denkt dat het past bij HSP’s.

Passend werk is meer dan alleen het ideale beroep

Er zijn mijns inziens 3 factoren die bepalen of werk passend is:

  • Het beroep: haal ik voldoening uit de inhoud en de taken? Heb ik het idee dat mijn werk betekenis heeft of is het een bullshit job?
  • De sociale omgeving: hoe ervaar ik het contact met collega’s? Krijg ik voldoende ruimte en waardering van mijn leidinggevende? Kan ik mij vinden in de bedrijfscultuur van de organisatie?
  • De fysieke omgeving: hoe ziet mijn werkplek eruit? Stelt de werkplek me in staat het beste uit mezelf te halen of maakt de werkplek me juist ziek?

Voor iemand die niet hoogsensitief is, zijn de sociale en fysieke omgeving minder vaak een mismatch. Om het overdreven te zeggen: het beroep moet passen en als de mensen niet al te vijandig zijn en de werkplek niet al te deprimerend, dan zit het wel goed.

Maar wie een stuk ontvankelijker is voor z’n omgeving, is noodgedwongen kieskeuriger. De sociale en fysieke omgeving zijn dan minstens zo belangrijk als het eigenlijke werk. In onderstaand voorbeeld leg ik dit verder uit.

Een voorbeeld: werken als leraar

Stel, ik heb mijn roeping gevonden: ik word leraar in het voortgezet onderwijs. Het blijkt een gouden match: het lesgeven is leuk, het werken met leerlingen geeft me voldoening en ik heb ook de indruk dat ik met mijn werk bijdraag aan een betere wereld.

De collega’s zijn vriendelijk en mijn leidinggevende geeft blijk van z’n waardering voor mijn inzet. In een klas vol met leerlingen raak ik na een tijdje erg vermoeid, maar gelukkig biedt het rooster voldoende rustmomenten. Na twee uurtjes lesgeven is er altijd wel een pauze of tussenuur waarin ik me even kan afzonderen of buiten een wandelingetje kan maken. Na zo’n moment kan ik er weer fris tegenaan. Het beroep matcht dus bij mij als persoon en de sociale en fysieke omgeving zijn prima te combineren met mijn hoogsensitieve eigenschap.

Maar stel nu dat de zittende leidinggevende vertrekt en ik krijg een nieuwe manager. Die besluit dat er meer werk moet worden gedaan in minder tijd. Hadden de leerkrachten voorheen de vrijheid om een aantal taken naar eigen inzicht uit te voeren, nu komen er strenge richtlijnen. Bovendien eist de nieuwe manager dat iedereen de pauzes doorbrengt in de drukke docentenkamer, ‘omdat de collega’s elkaar toch al zo weinig zien’.

Mijn niet-hoogsensitieve collega’s vinden de veranderingen erg vervelend. Maar voor iemand die de omgeving 10 keer zo sterk ervaart, zijn de gevolgen direct merkbaar. Ik merk meteen dat de sfeer gejaagder is, dat de collega’s voortdurend mopperen en ik krijg ook niet meer de kans om op te laden. Tegen de tijd dat de anderen echt last beginnen te ondervinden van de veranderde situatie, zit ik al overspannen thuis.

Een passende omgeving is niet gebonden aan een bepaald beroep

De impact van de sociale omgeving en de fysieke werkplek op een HSP zijn moeilijk te overschatten. Passend werk voor een HSP betekent niet alleen een passend beroep, maar ook een positieve, stimulerende werkomgeving.

Een geschikte omgeving is niet gebonden aan een specifiek beroep. Je hebt misschien een bepaald beeld van een beroep en verwacht dat dit wel of niet past bij een HSP. Misschien denk je dat werken in de non-profitsector per definitie beter past bij HSP’s dan werken in een commerciële functie. Maar dat beeld hoeft niet altijd te kloppen.

We zagen al dat het beroep van leraar in het ene geval prima past bij een HSP en in het andere geval niet. En zo zijn er meer situaties te bedenken. Er zijn accountants die beschikken over een eigen kamer en je hebt accountants die werken in een drukke kantoortuin. Er zijn verplegers die kunnen rekenen op de steun van hun collega’s en leidinggevende en je hebt er die met burn-out thuiszitten omdat de werksfeer is verziekt.

Zelf heb ik een poos gewerkt in de bibliotheeksector. Lekker rustig en voorspelbaar, zou je zeggen. Achteraf gezien vond ik het werk (of beter gezegd: de sociale en fysieke omgeving waarin ik zat) vaak stressvoller dan de commerciële klussen die ik heb gedaan. Ga dus nooit (alleen) af op een functieomschrijving. Of werk passend is, hangt in grote mate af van de omgeving. En die verschilt per organisatie, per locatie, per team.

Conclusie: ga op onderzoek uit!

Passend werk vinden betekent daarom: onderzoek doen. Ga je naar een netwerkgesprek of sollicitatie? Vraag of je de werkplek mag zien. Probeer te achterhalen wat voor soort mensen er in de organisatie werken en hoe ze met elkaar omgaan. Stuit je op een omgeving die niet of maar ten dele bij je past? Bedenk of de problemen met een paar simpele maatregelen op te lossen zouden zijn. Zo niet, dan is er geen match.

Je kunt natuurlijk ook overwegen om als zelfstandig ondernemer te beginnen. Als zelfstandige bepaal je tenslotte makkelijker met wie en waar je wilt werken. Eerlijk is eerlijk: ondernemen betekent ook veel onzekerheid. En juist HSP’s hebben vaak behoefte aan enige rust en voorspelbaarheid.

Maar welke vorm je ook kiest: als het beroep, de mensen en de werkplek voldoende bij je passen, dan heb je jouw ideale job gevonden!

In mijn boek De Hoogsensitieve Werknemer geef ik praktische tips om de werkomgeving te verbeteren. Bestel hier het boek.

Pieter Offermans (1982) is auteur, blogger en hoogsensitief werknemer. Hij voltooide een letterenstudie aan de Radboud Universiteit en heeft sindsdien in diverse organisaties gewerkt. Op zijn website De Hoogsensitieve Werknemer schrijft hij over HSP & werk.

Deel dit bericht:
Share on FacebookShare on Google+Tweet about this on TwitterShare on LinkedInEmail this to someone